Roadtrip Bosnië 2026 # Dag 11

Dag 12 # maandag 31 augustus. We gaan vandaag naar Montenegro de piva route rijden en dan via een mooie rit door Durmitor national Park terug naar Bosnië.

We hebben weer goed geslapen, wat heerlijk die rust. We waren laat wakker vanochtend namelijk om 6.15 uur en er wacht ons een mooie dag. De lucht is weer blauw en de zon schijnt vanachter onze tent op de berg voor ons en voor ons, zien we nog een volle maan schijnen. Als ik dan hoor dat het in Nederland wat kouder is en regent genieten we dubbel op. Vandaag gaan we iets doen wat we eigenlijk gisteren hadden willen doen, maar omdat het gisteren zondag was hebben we besloten het vandaag te doen omdat we over veel smalle wegen moeten en zondag zal het altijd drukker zijn met mensen uit de buurt.

We gaan maar eerst ontbijten, dit ligt ook mooi op onze route. We hebben weer ontbijt besteld en ik vraag aan Milan, onze gastheer, of er veel beren zitten bij ons boven in Sutjeska zitten, ja heel veel en ook hier in het Zelengora. Dat is de berg aan de andere kant van de staat. Ik vertel dat wij een beer hebben gezien, hij vraagt 'een bruine' ?  Ja klopt, hij vraagt, was het een baby ? Ehh ja, denken wij wel of misschien een vrouwtje want hij was niet heel groot. Hij knikt gewoon een keertje. Waarschijnlijk is het voor hem de normaalste zaak van de wereld haha, nou voor ons niet. Ik vraag of ze boven in de bergen blijven. Neeee, ze komen ook naar beneden want daar is de rivier. Maar er is niks aan de hand hoor zegt Milan, je moet gewoon blijven praten en dan lopen ze door. Nou dat moet ik dan nog zien, ehh eigenlijk ook liever niet, of toch wel ? Misschien is dat net wat te spannend.

We hebben weer lekker ontbeten en besluiten in Foča eerst de auto even te wassen, ik snap nu ook de vele autowas plaatsen overal door het hele land. Volgens mij is de auto van ons nog nooit zo smerig geweest. En het is tevens de allereerste keer dat wij in de vakantie de auto wassen. Maar het is echt nodig, het achterraam zit helemaal dicht met een dikke laag bruine stof. Daarna gaan we met een schone auto op pad. Via Foća rijden we het eerste stuk terug maar nu aan de andere kant van de rivier. We rijden naar Hum want daar is de grens overgang naar Montenegro. We hadden het al gelezen en gehoord, de straat naar de grens is erg slecht, maar als je heel langzaam rijd kom je vanzelf boven. Dus wij zijn weer klaar, voor een bumpie rit. Het allereerste stuk valt ons heel erg mee, maar het zal zo nog wel komen. Zo te zien liggen er ook nieuwe stukken asfalt op bepaalde plekken en zijn ze ook nog bezig met de straat. En we moeten zeggen al met al viel het ons reuze mee. Er was één stukje dat echt erg slecht was. De uitzichten zijn weer prachtig, het is nu al genieten en het mooiste moet nog komen. Boven bij de grens aangekomen, we zitten nu ca. 433 meter boven zeeniveau zijn we binnen 10 minuten de 1e grenspost over. Er stond ook een fietser in de rij, de held. De grenspost ligt direct aan de rivier de Tara. Precies op dit punt vloeien de rivieren de Piva en de Tara samen om de rivier de Drina te vormen. En dan kom je de bocht om en sta je voor een ijzeren brug met houten planken. We hadden natuurlijk al genoeg filmpjes gezien en wisten dat we er rustig over heen kunnen rijden. Als we deze brug ergens anders waren tegengekomen hadden we denk ik eerst even gekeken of het wel kon of gewacht tot iemand anders er over heen was gereden. Als je de brug over bent krijg je om het hoekje de grens met Montenegro dit is de grenspost Šćepan Polje. Dit is het laagste punt van de omliggende regio en markeert het einde van de indrukwekkende Tara-kloof, de diepste rivierkloof van Europa.

Zodra je Montenegro binnenrijdt, rij je over de E762/M18 door de Piva-kloof richting Plužine.  Ik ga het toch weer zeggen 10x  wow, iedere keer kan het toch nog mooier. De weg is hier grotendeels geasfalteerd en soms breder dan aan de kant in Bosnië, maar heeft ook veel smalle stukken. Gewoon goed opletten dus.  Je gaat door tientallen onverlichte, uit de rotsen gehouwen tunnels. We hebben ze niet geteld, maar het zijn er veel. Het is hier gewoon te mooi, ik blijf maar filmen. Je moet wel alert op tegenliggers zijn die de bocht om komen, vooral omdat veel mensen hier hun rijbewijs bij een pakje boter krijgen volgens ons. Ze halen op de gekste plaatsen in en rijden niet altijd aan hun kant van de weg. Maar Herman let goed op en probeert ondertussen te genieten van de route. Iedere keer als je een bocht doorkomt of een tunnel uit, is er weer iets nieuws te zien. En iedere keer roepen we weer wow en òhhhhh. We zijn nog maar net begonnen en nu al zoveel moois. Het is jammer dat het al best druk is op de route dus het blijft uitkijken geblazen op de smalle straten. Af en toe moet er ook één aan de kant of achteruit. Vlak voor Plužine rij je langs het felblauwe Pivsko Jezero (Piva-meer). En ohhh wat een fantastische uitzichten. Er is af en toe een kleine "parkeerplaats" voor 1 of 2 auto's maar die zijn vaak al bezet of zo klein dat de auto half op straat staat dus dat gaan we maar niet doen. Het meer wordt omringd door steile rotswanden en de prachtige Piva Canyon. Weer is het jammer dat ook veel gedeeltes niet te zien zijn door de hoge bomen en struiken langs de route. Ze doen daar zoveel met hout, laten ze eerst de bomen langs de kanten op alle mooie routes maar kappen ipv andere bomen.

Op de route komen we ook de Piva Dam (ook wel de Mratinje-dam genoemd) tegen, dit is een enorme boogdam van 220 meter hoog en behoort tot hoogste boogdammen van Europa. Je rijd hier overheen. De dam werd in 1975 gebouwd en sloot de rivier de Piva af. Door de dam ontstond het Piva-meer, een indrukwekkend turquoise stuwmeer van 45 kilometer lang. Het is het grootste zoetwaterreservoir van het land. Voor de dam is geen parkeerplek dus gaan we maar opzoek na ééntje na de brug. We zien ook een man lopen met een mega megafoon, wat zou die aan het doen zijn ? Iets verderop zien we een plekje, Herman blijft in de auto zitten en ik loop over straat terug naar de dam. Over de brug komt een vrachtwagen aan en deze komt dan door de bocht mijn kant op. De man met de megafoon laat een soort toeter afgaan, heel netjes van hem maar ik had de vrachtwagen al gezien en loop verder. De man met de megafoon doet precies het zelfde. Even later draait hij zich om en laat weer zijn toeter afgaan en zwaait met zijn wijsvinger heen en weer en maakt daarna een kruis met zijn armen, ohoh ik mag hier denk ik niet lopen en naar de brug gaan. Jammer, ik heb nog even een paar foto's gemaakt en even gefilmd en ben maar terug gelopen. We zijn weer verder gereden en hebben helemaal het klooster gemist die we ook wilden bezoeken want daar zit wel een mooi verhaal achter, namelijk het volgende:

Het Piva-klooster (Manastir Piva) heeft een unieke geschiedenis die rechtstreeks verbonden is met de dam. Het is een van de belangrijkste en grootste Servisch-Orthodoxe kloosters van Montenegro.              Het 16e-eeuwse klooster stond oorspronkelijk bij de bron van de Piva-rivier. Door de bouw van de dam zou het complex onder water verdwijnen. Tussen 1970 en 1982 is het klooster steen voor steen afgebroken, genummerd en 3 kilometer verderop op een hogere locatie in het dorp Goransko herbouwd. Tijdens de verhuizing is er maar liefst 1.260 vierkante meter aan historische muurschilderingen voorzichtig van de muren gepeld en later weer teruggeplaatst. De binnenkant is hiermee volledig bedekt met fabelachtige kunst. En ik had foto's gezien en wilde daarom graag een bezoek brengen aan het klooster. Van de buitenkant ziet de kerk er bewust sober uit als een soort vesting. Dit werd destijds gedaan om tijdens de Ottomaanse bezetting zo min mogelijk op te vallen.  Het klooster herbergt een museum met zeer zeldzame psalmen, boeken, gouden voorwerpen en religieuze relikwieën. Het is gratis te bezoeken.                       

Maar goed we hebben het gemist en we hebben nog een lange route voor ons. En om steeds buiten te lopen, is ook geen pretje want het is best wel heet, het is 35 graden. We rijden door naar Plužine en rijden er eigenlijk al voorbij, dus nu moeten we een heel stuk verder om te kunnen keren. Daarna Google ingesteld om naar Plužine centrum te rijden en we gaan de goede kant op en draaien Plužine in. Ja hier zitten we goed want er staat hier een prachtige kerk of wat het ook mag zijn links onder naast ons. Alleen kunnen we er vanaf daar niet komen want het loopt dood, we rijden anders zo een camping op. Nou ja laat maar dan, het ziet er allemaal ook niet heel spectaculair uit want je het de rivier van hier niet zien en zo te zien kunnen we ook niet beneden bij het water komen. Ik heb het later opgezocht en het was wel mogelijk geweest. 

Maar we willen de P14 op naar het Nationaal park Durmitor deze straat loopt van Plužine naar Žabljac. Dit is een wereldberoemde, spectaculaire panoramische bergweg in Montenegro. De weg staat bekend als een van de mooiste autoroutes van de Balkan en loopt dwars door het adembenemende Nationaal Park Durmitor. De totale lengte is ongeveer 50 kilometer. Het is een volledig geasfalteerde maar zeer smalle eenbaansweg. Er is vaak maar net genoeg ruimte voor één auto, waardoor je regelmatig moet uitwijken naar speciale passeerhavens of stukjes achteruit moet rijden bij tegenliggers.         De P14 passeert de Sedlo-pas op 1.907 meter hoogte. Dit is de hoogste verharde bergpas van heel Montenegro. De weg is uitdagend en kent steile afgronden zonder vangrails, scherpe haarspeldbochten en onverlichte, in de rotsen uitgehakte tunnels. Het is een weg waar je langzaam en geconcentreerd moet rijden. Vanwege de enorme sneeuwval in de bergen is de weg in de wintermaanden volledig onbegaanbaar en gesloten. Pas eind mei of begin juni wordt de weg sneeuwvrij gemaakt en opengesteld voor verkeer.
De P14 maakt deel uit van de zogeheten Durmitor Ring. Het landschap waar je doorheen rijdt is buitengewoon indrukwekkend. Het is ook iedere keer anders, dan een 'maanlandschap' met gigantische groene valleien dan weer loodrechte, ruige bergtoppen (zoals de Bobotov Kuk en de Prutaš). Onderweg zijn we ook loslopend vee zoals paarden, koeien en schapen tegen gekomen en heeft het  weidse uitzichten. Er zijn langs de route geen tankstations, dus het is belangrijk om met een volle tank te vertrekken en dat hadden wij gelukkig gedaan.  Je kunt je niet voorstellen hoe mooi en indrukwekkend dit is. Ik heb giga veel gefilmd en natuurlijk ook genoten. Soms vergat ik ook gewoon weer de camera uit te doen, ik denk, als straks de film klaar is van onze vakantie, je niet kunt zien hoe indrukwekkend dit was.

Je rijd de P14 op en krijgt al direct een tunnel. Je hebt op deze route ook allemaal tunneltje zonder verlichting, op zich is dit nog niet zo erg maar als er dan ook nog een scherpebocht inzit en het is super smal, jeetje. Dat hier niet giga veel ongelukken gebeuren. Het eerste stukje hadden we geen tegenliggers gelukkig, het is niet druk.  De straat gaat omhoog zonder vangrail, geen spiegels zodat je kunt zien wat er van de andere kant uit de bocht komt en het is smal, heel smal. We hebben wat uitkijkpunten op papier gezet. Bij het eerste punt kun je over piva lake kijken maar het is achter een rots en het staat al helemaal vol. Dus we rijden door want andere opties zijn er niet, even later zijn we wel even gestopt maar van deze kant kijk je niet over Piva lake maar de bergen in, ook heel mooi. Later zijn we ook nog even gestopt en heeft Herman de drone in de lucht gedaan. Aan de ene kant is een heuvel en daar staan 3 motorrijders die zijn via een grindpad omhoog gegegaan. Ik denk dat je vanaf daar mooi uitzicht hebt op een diep dal en de bergen erachter. Ik ben omhoog geklommen met in de ene hand de camera en de andere hand de telefoon. En ik ben 2 meter voor de motorrijders en ik ga me toch onderuit omdat er een steen weg glijdt onder mijn schoen.  Hun schrikken zich een hoedje en ik nog meer.  Ik zeg maar lachend "Great, right under your noses". Ze willen me helpen, heel aardig  maar ik bedank ze vriendelijk en sta lachend op. Het ergste is ook nog wel dat daar achter nog allemaal heuvels liggen en niet een mooie afgrond. Dus ik ben ook nog voor niets naar boven gelopen. Ik loop weer langs de heren naar beneden die nog bezorgd mijn kant uit kijken en ik lach vriendelijk en zeg dat alles ok is. Als ik hun voorbij ben zie ik dat er een groot stuk vel loszit op mijn hand maar het bloed gelukkig niet. Mijn been is aan de ene kant helemaal rood en brand als een gek, lekker dan, maar zo te zien niks kapot. Ik heb het velletje in mijn nandpalm weer op zijn plaats gedruk en hopelijk zit er geen smeer in of anders dat ik een goede weerstand heb. Ik hoop ook dat het niet zichtbaar is op de drone haha. Ondertussen gaat het weer goed hoor. We rijden weer door en eigenlijk zijn we na elke bocht wel weer verrast. Het landschap wisselt continu. Als je ongeveer halverwege de route bent, boven op een berg waar ook een barretje zit en alle parkeerplekken aan 2 kanten van de straat bezet zijn, nou ja eigenlijk staat alles op één kant gewoon op straat dan moet je entree betalen voor Durmitor nationaal park € 10,00 p.p. Er staat 1 man midden op de weg die aan beide kanten iedereen moet laten betalen en door alle geparkeerde auto's is het één grote puinhoop. We zijn blij dat we gisteren niet zijn geweest want op zondag is het vast een paar keer zo druk. En ik wil dan al helemaal niet weten hoe het is in de vakantie periode, dat is denk ik niet te doen. Het stuk is maar 50 km maar je doet er wel een paar uur over. Maar wat zijn we blij dat we dit vandaag doen. De paarden, koeien, schapen en geiten lopen gelukkig over het algemeen wel in de weilanden en niet op de straten anders was er nog meer puinhoop. Voordat we Žabljac binnen rijden slaan we rechts af de M6 op richting Krnovo, Jasenovo Polje en dan de E762 op en R6 op richting de Grens bij Gacko. Dit stuk is weer anders en minder spectaculair, maar niet minder mooi. Google geeft nog wel een waarschuwing voor een ernstige brand op de route bij Krnovo, maar er is geen wegafsluiting, gelukkig want nog een keer de zelfde weg terug zou mooi zijn maar het is door de drukte en de smalle wegen wel intensief rijden. Ook komen we geen mensen tegen die signalen geven dat we terug moeten. We gaan het zien. De lucht is wel al de hele dag heiig maar dat komt denk ik ook door alle brandjes in de omgeving. We hebben onderweg ook al twee rookpluimen gezien, gelukkig wel een eind bij ons weg. Toen we dichter bij de brand in de buurt kwamen zagen we wel wat rook maar iedereen reed nog gewoon door aan beide kanten alsof er niks aan de hand was. Opeens zien we wat opgerolde slangen liggen en een brandweer auto staan, waarschijnlijk is de brand geblust. Maar opeens is het aan beide kanten van ons zwart. Terwijl op Google leek dat het wat verder van de straat was maar dat was dus toch niet zo, verder op kon je zien dat het nog flink rookte. Maar de brandweermannen stonden er relaxt bij dus niks aan de hand gelukkig. Het is toch wel spannend want je wil er niet midden in komen. Even later gaf Google weer aan ernstige brand op de route. Milan had deze ochtend ook al aangeven toen ik vroeg of hij iets van de Branden wist die naast onze route lagen dat hij alleen wist dat de brand groot was als Google hier melding van gaf, verder had hij geen idee. We slaan toch maar af richting de grens van Gacko, het is een mooie en rustige straat heel lang komen we niemand tegen en dan een tegenligger en dat zijn dan ook nog Nederlanders, duimpje omhoog en door. Hun geven ook niks aan dus waarschijnlijk kunnen we daar gewoon de grens over. Op een gegeven moment rijden we wel weer door een zwart gebied maar de rookpluim is verder weg. Toen we bij de grens stonden waren er 2 kleine rookpluimen vlak bij. De douane reageerde er helemaal niet op dus het zal wel niet ernstig zijn. De grens waren we snel door nadat alle papieren waren meegenomen. En ook bij de Bosnische grens weer een controle en de papieren mee naar binnen en even later konden we door. Ook hier geen paniek van de rookpluim die daar naast de straat was. Er stond nog een oudere man bij de grens die vroeg of hij mee mocht naar Gacko maar aangezien er nog veel spullen in de auto staan is er niet veel plek of moeten als naar 1 kant gaan pakken. Er zal straks vast iemand komen waar hij bij in de auto kan stappen. We weten ook nog niet waar we gaan eten onderweg. Als je van de grens naar Gacko rijd is het net of je op de prairie rijd. Wat een wijd landschap en wat een beesten overal. We blijven ons verbazen over de wisselende landschappen iedere keer en die ruimte, gewoon geweldig.

We rijden daarna de M20 weer op richting Tjentiste naar onze tent. Onderweg hebben we nog ergens gegeten bij een restaurant met een mooi uitzicht op de bergen. Daarna weer doorgereden en bij de tent  besluiten we nog even in het zonnetje te gaan zitten, dus nog wel even insmeren want het is nog steeds goed heet. Ik zit net goed en wel en dan zien we de zon achter de berg verdwijnen. Een mooi gezicht maar wel jammer. We nemen deze geweldige dag nog even door en genieten nog even van de warmte terwijl de zon achter de berg steeds roder kleurt.

Wat gaat de tijd toch snel, morgen gaan we alweer naar onze 5e overnachtings plek, dat wordt ook weer een mooie rit. Maar nu eerst even een paar uurtjes slapen en morgenochtend nog even genieten van ons mooie uitzicht vanuit ons bed.

Welterusten